Podlasie – Zielone Płuca Polski

Podlasie (albo Podlasze; białoruski: Падляшша, Padlaszsza, Padlašša, ukraiński: Підляшшя, Pidlaszszia, litewski: Palenkė, łacina: Podlachia) – historyczna kraina Polski leżąca na Nizinie Podlaskiej. Historyczne Podlasie obejmuje południową część województwa podlaskiego, północny wschód i północ województwa lubelskiego oraz wschodni skrawek województwa mazowieckiego. Zamieszkana jest głównie przez Podlasian, a także w niektórych regionach przez Podlaszuków.

Walory turystyczne województwa

Województwo podlaskie wyróżnia się na tle kraju swoimi ponadprzeciętnymi wartościami przyrodniczymi o dużym stopniu naturalności. Świadczyć o tym może wysoki stopień lesistości – 29,2%, znaczny udział użytków zielonych – 19,8%, nieużytków (głównie bagiennych) – 3,0%. Oznacza to, że ponad 55% powierzchni województwa ma warunki przyrodnicze stosunkowo mało zmienione działalnością człowieka. Spośród 20180 km2 obszaru województwa, aż 33,1% objętych jest ochroną prawną.

Atrakcje przyrodnicze

Parki narodowe;

  • Białowieski Park Narodowy
  • Biebrzański Park Narodowy
  • Narwiański Park Narodowy
  • Wigierski Park Narodowy

Parki krajobrazowe:

  • Łomżyński Park Krajobrazowy Doliny Narwi
  • Park Krajobrazowy Puszczy Knyszyńskiej im. prof. Witolda Sławińskiego
  • Suwalski Park Krajobrazowy

Obszary chronionego krajobrazu

  1. Dolina Biebrzy
  2. Dolina Biebrzy
  3. Dolina Błędzianki
  4. Dolina Bugu
  5. Dolina Bugu i Nurca
  6. Dolina Narwi
  7. Dolina Rospudy
  8. Jeziora Rajgrodzkie
  9. Pojezierze Północnej Suwalszczyzny
  10. Pojezierze Rajgrodzkie
  11. Pojezierze Sejneńskie
  12. Puszcza Białowieska
  13. Puszcza i Jeziora Augustowskie
  14. Równina Kurpiowska i Dolina Dolnej Narwi
  15. Wzgórza Sokólskie

Zabytki

  • Białystok – zespół pałacowo-parkowy Branickich z XVII-XVIII w
  • Białystok – cerkiew Katedralna p.w. św. Mikołaja Cudotwórcy z lat 1843-1846
  • Bohoniki – drewniany meczet z 1900 r., mizar – cmentarz muzułmański z XVII i XIX w., głaz upamiętniający 300-lecie osadnictwa tatarskiego, drewniana zabudowa wsi z końca XIX i początku XX w.
  • Choroszcz – letni pałac Branickich z lat 1752-1759 z założeniem parkowym z lat 1726-1763
  • Dowspuda – Pozostałości pałacu hr. Ludwika Michała Paca z lat 1820-1827 (zachował się: portyk, wieża bociania, resztki piwnic, stajnie i park).
  • Drohiczyn – zespół klasztorny jezuitów z katedrą p.w. Świętej Trójcy z 1723 r. w chwili obecnej w budynkach klasztornych znajduje się Kuria Diecezjalna i Seminarium Duchowne Zespół klasztorny franciszkanów z XVIII w. z kościołem p.w. Wniebowzięcia NMP, zespół klasztorny benedyktynek z lat 1729-1744 z kościołem p.w. Wszystkich Świętych, murowana cerkiew p.w. św. Mikołaja Cudotwórcy z lat 1763-1792, góra zamkowa z grodziskiem wczesnośredniowiecznym
  • Kanał Augustowski – Został wybudowany w latach 1823 – 1839 przez polskiego inżyniera gen. I. Prądzyńskiego. Łączy dorzecza Wisły i Niemna. Jego długość wynosi 108 km, z tego 80 km w granicach Polski. Poziom wody i żeglugę reguluje system 18 śluz. Kanał Augustowski łączy wszystkie większe jeziora augustowskie, tworząc atrakcyjny szlak wodny wykorzystywany do turystyki kajakowej.
  • Kruszyniany – najstarszy w Polsce drewniany meczet z końca XVIII w, cmentarz muzułmański z najstarszym nagrobkiem z końca XVII w., rozplanowanie przestrzenne wsi z okresu pomiary włócznej w połowie XVI w.
  • Łomża – katedra p.w. św. Michała Archanioła i Jana Chrzciciela z lat 1504-1526, pałac biskupi z 1925 r., klasztor kapucynów z lat 1770-1772 z kościołem p.w. MB Bolesnej z lat 1781-1798, klasztor i kościół benedyktynek z lat 1857-1863,
  • Mielnik – grodzisko wczesnośredniowieczne z XI-XII w. na Górze Zamkowej, ruiny gotyckiego kościoła p.w. Trójcy Świętej z XVI w.
  • Orla – drewniana cerkiew p.w. św. Michała Archanioła z 1797 r. obok drewniana dzwonnica-wieża z 1874 r., cmentarz z XVIII w z drewnianą cerkwią cmentarną p.w. św. św. Cyryla i Metodego z 1870, murowana bożnica z II połowy XVIII w., kirkut z XVIII w.
  • Osowiec Twierdza – zespół fortyfikacji rosyjskiej Twierdzy Osowiec z końca XIX i początku XX w.
  • Piątnica – zespół forteczny przedmościa Łomża składający się z trzech fortów i wałów międzyfortecznych z lat 1887-1908, 1939.
  • Różanystok – zespół klasztorny podominikański z lat 1759-1794 z kościołem p.w. Ofiarowania NMP z lat 1759-1785, murowany prawosławny klasztor żeński z przełomu XIX i XX w., dom gościnny z przełomu XIX i XX w.
  • Rudka – układ przestrzenny z XVII w., zespół pałacowy Ossolińskich: pałac z 1763 r. przebudowany w latach 1913-1914, tzw. “nowy pałac” z około 1930 r.
  • Sejny – (miasto) -klasztor dominikanów z lat 1610-1619 z kościołem p.w. Nawiedzenia NMP, neogotycki kościół ewangelicki, obecnie rzymsko-katolicki p.w. MB Częstochowskiej z połowy XIX w., kaplica p.w. św. Agaty z 1789 r., dawny pałac biskupi (obecnie dom mieszkalny) z 1841 r., synagoga z lat 1860-1870, dom talmudyczny z II połowy XIX w., ratusz z 1840, poczta z końca XIX w., drewniano-murowana karczma z końca XVIII w.
  • Supraśl – zespół klasztorny bazylianów z XVI-XVIII w. z obronną cerkwią (odbudowana) p.w. Zwiastowania NMP z lat 1503-1511, zespół pałacowo-parkowy Buchholtzów z lat 1892-1903
  • Suwałki – kościół p.w. św. Aleksandra z lat 1820-1829, kościół (pierwotnie cerkiew) p.w. Najświętszego serca Jezusa z lat 1840-1845, kościół (pierwotnie cerkiew garnizonowa) p.w. św. św. Piotra i Pawła z około 1900 r., kościół ewangelicki p.w. Św. Trójcy z 1838 r., drewniana molenna staroobrzędowców z 1912 r., synagoga z 1828 r.
  • Tykocin – synagoga z 1642 r., dom talmudyczny z XVIII w., cmentarz żydowski z XVI w (najstarsze nagrobki z XVIII w.)
  • Wigry – zespół klasztorny kamedułów z XVII-XVIII w. z kościołem p.w. Niepokalanego Poczęcia NMP z lat 1704-1745.
  • Wizna – średniowieczny układ przestrzenny, gotycki kościół p.w. św. Jana Chrzciciela z lat 1500-1509, grodzisko “Zamczysko” z XI-XIV w., później zamek książąt mazowieckich.

Zródło: Region.e-Podlasie.pl

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather