Informacje o rasie

Tradycyjny koń cygański (Traditional Gypsy Cob)

Rasa wywodzi się z Irlandii i Wielkiej Brytanii, nie jest znane dokładne pochodzenie ale uważa się, że do powstania rasy przyczyniły sie konie shire, clydesdale i kuce Dales oraz felijskie (Fell) wywodzące sie od społeczności Romów w Wielkiej Brytanii.

Rasa nazywana jest różnie, w zależności od miejsca: w Europie to Gypsy Horse, Gypsy Cob,  w Anglii i Irlandii tradycyjny cygański koń (Traditional Gypsy Cob) lub – przez osoby pochodzenia romskiego: Proper Cob,  natomiast w USA: koń cygański (Gypsy horse), Gypsy Cob, Gypsy Vanner. Slowo cob oznacza pogrubionego konia.

Legendarny ogier Lion King

Legendarny ogier Lion King

Ciekawa jest geneza nazwy koni znanych jako “tinkery”, które niejednokrotnie są mylone z końmi cygańskimi. Samo słowo tinker oznaczało oryginalnie osobę, ktora naprawia domowe sprzęty; w późniejszym czasie określano nim w Wielkiej Brytanii osobę z marginesu, śmieciarza, co w tym sensie wskazywało na Cygana lub irlandzkiego bądź brytyjskiego traveller (czyli podróżnika, Cygana pochodzącego od europejskich Romów, przybyłych na wyspy brytyjskie w XVI wieku). Tinker jest słowem wysoce kontrowersyjnym i uważanym przez większość osób pochodzenia romskiego za obraźliwe.

Konie znane jako “tinkery” –  były to tak zwane “trade horses” (“konie na handel”) – beztypowe, bezrasowe mieszańce, które brytyjscy Cyganie odstawiali do rzeźni po kilkaset funtów od sztuki.
Trade horses przeważają obecnie na wyspach brytyjskich, ponieważ nastała moda na hodowlę miniaturowych koni cygańskich. Najlepsze konie zostały sprzedane głównie do USA.

W 1995 roku duzy odsetek koni utrzymywanych przez brytyjskich Cyganów nie był rasą, były typem bez określonego pochodzenia. Konie te były nazywane “trade horses”, “export horses” (konie na eksport), “knacker horses” (konie rzeźne) lub “coloured riding horses” (kolorowe konie pod siodło). Te konie miały w genach przodków o gładkich nogach i były hodowane dla restauracji w Belgii, Holandii i Francji, ale swoim wyglądem mogły zwieść niedoświadczone oko.
Dennis Thompson, The History of the Gypsy Vanner


Od kilku lat zrodziła się moda na konie nietypowych maści, typu jeleniowata, srebrna czy izabelowata (palomino). Ponieważ konie cygańskie nigdy nie były tak umaszczone, hodowcy krzyżują je z kucami walijskimi (Welsh pony). Konie zrodzone z takich krzyżówek tracą typ, masę kostną i owłosienie, stając się nową wersją “tinkerów”.
Jak sama nazwa wskazuje, TRADYCYJNY koń cygański jest maści srokatej, maści podstawowej z odcieniami, lub dereszowatej.

Najczęstsze maści pochodzą z genów, ale dziś mozemy spotkac również konie o egzotycznym umaszczeniu. Najistotniejsze by pamietać, że koń cygański to nie maść – to budowa ciała.
Dennis Thompson

Dla mnie koń cygański może być tylko srokaty lub kary.
Fred Walker Jnr

Vanner w amerykańskiej nazwie Gypsy Vanner pochodzi od archaicznego brytyjskiego słowa vanner, które określało konia pociągowego.

Założyciel związku hodowlanego w USA – Gypsy Vanner Horse Society (GVHS) Dennis Thompson, bardzo prosto wyjaśnia różnicę pomiędzy końmi cygańskimi a końmi znanymi jako tinkery:

“(…) Jestem założycielem GVHS i odkrywcą rasy. 80% koni które utrzymują Cyganie, są nieznanych korzeni i nie są rasą.

Na moja farmę przyjechał Niemiec i zapytał, w jaki sposób zarabiam pieniądze hodując tinkery. Powiedział że tinker to nie rasa, a typ kolorowego konia, który ma rozmaitą, różniącą się budowę i wielkość. Możesz kupić takiego w Niemczech za 1000 euro, mówił. Do czasu zanim odjechał, zrozumiał, co wydarzyło się w jego kraju z kolorowymi końmi. Handlarze przyjechali do Holandii, Niemiec, Skandynawii z końmi na sprzedaż, po tym jak rasa Gypsy Vanner została przedstawiona na internecie. Ludzie zostali oszukani myśląc, że konie cygańskie występują pod rozmaitymi nazwami. To byli handlarze którzy nazwali te srokate konie tinkerami. Nie mieli zrozumienia ani dla rasy, ani dla ludzi. Cyganie nienawidzą nazwy tinker…

Dennis Thompson. gypsygold.com

Dennis Thompson. gypsygold.com

 

Konie cygańskie mogą być różnorakiej maści podstawowej z wszelakimi odcieniami, dereszowatej, lecz najczęściej jednak srokatej; z bujną grzywą i ogonem oraz obfitymi szczotkami pęcinowymi. Budowa mocna, z krótką, lekko łukowatą szyją i szerokim grzbietem, gruba kość. Nie ma określonego limitu wzrostu we wzorcu rasy, wysokość w kłębie u przeważającej większości przedstawicieli waha się od 142 do 154cm .Konie były hodowane w celu ciągnięcia mieszkalnych wozów cygańskich (vardo; caravan).

Do późnego okresu XX wieku rasa była nierozpoznana oficjalnie, nie jest też wiadomo wiele o rodowodach jako ze na ogół są one trzymane w sekrecie i jedynie członkowie rodziny je znają, jednakże zainteresowanie rasą przyczyniło się do powstania kilku rejestrów. Pierwsze zarejestrowane konie zostały wyeksportowane do USA w listopadzie 1996 roku.

Jedyną na świecie księgą stadną oryginalnych koni cygańskich jest księga prowadzona w hrabstwie Kent w południowo-wschodniej Anglii przez Traditional Gypsy Cob Association (TGCA). Tylko do niej wpisane oryginalnego pochodzenia konie uważane są za czystej krwi. TGCA nie uznaje obcych ksiąg stadnych, ponieważ w wielu krajach standard rasy koni cygańskich nie jest ujednolicony, na przykład większość koni znanych jako “tinker” nie jest końmi czystej rasy, lecz końmi półkrwi. Tak więc kupując konia nie zarejestrowanego w TGCA nie możemy mieć pewności, iż jest to rasowy, oryginalny koń cygański.
Zobacz jak wygląda paszport konia cygańskiego.

Powstał już francuski oddział TGCA, a niebawem powstanie Traditional Gypsy Cob Association w Polsce, prowadzące księgi stadne i obejmujące swoim działaniem całą centralno-wschodnią Europę.

TGCA wydaje również paszporty oraz licencje ogierów.

Koń cygański charakteryzuje się spokojnym, zrównoważonym charakterem i jest wręcz idealnym koniem rodzinnym. Amerykanie nazwali te zwierzęta “końskimi labradorami”, ponieważ chodzą one za człowiekiem jak pies!
Niepłochliwy, o płynnych chodach wierzchowiec będzie niezastąpionym pierwszym rumakiem dziecka lub dorosłego dopiero zaczynającego przygodę z jeździectwem lub szukającego konia, który nie jest skłonny do płoszenia się, ponoszenia czy prób oporu. Konie tej rasy są znakomitymi kandydatami do hipoterapii.
Kolejną zaletą oryginalnego konia cygańskiego jest możliwość służenia jako wierzchowiec dla osoby o ponadprzeciętnej wadze ciała – koń jest w stanie unieść na swoim grzbiecie nawet 200 kg!
Koń cygański posłuży nam również jako znakomity zaprzęgowiec – wytrzymały, silny, o efektownym, niepowtarzalnym wyglądzie będzie wspaniałym dopełnieniem eleganckiego powozu czy zwykłej bryczki.
Tradycyjne konie cygańskie są rasą niewymagającą, w lecie wystarczy im dostęp do dobrego pastwiska, a w zimie odpowiedniej jakości siano z dodatkiem marchwi lub pietruszki utrzyma naszego podopiecznego w dobrej formie. Oczywiście konie ciężej pracujące, źrebne klacze czy dorastającą młodzież warto dokarmiać dodatkiem pasz treściwych.
Konie te są rasą wcześnie dojrzewającą, w Irlandii i Wielkiej Brytanii tradycyjnie przez Romów przyuczane są do zaprzęgu w wieku dwóch-trzech lat bez szkody dla zdrowia.
Niebywale zrównoważony charakter pozwala na znacznie krótszy czas przygotowania konia do pracy pod siodłem czy w zaprzęgu – koń cygański jest koniem idealnym pod wieloma względami!

©EcoGypsy

Konie rasy Traditional Gypsy Cob urodzone w Polsce po rodzicach wpisanych do księgi stadnej w Wielkiej Brytanii będą posiadały paszport brytyjski. Będą równiez wpisane do księgi stadnej Traditional Gypsy Cob prowadzonej przez TGCA.

Konie bez wpisu do księgi Traditional Gypsy Cob Association nie są końmi cygańskimi, jedynie końmi półkrwi cygańskiej (tzw tinkery).

W chwili obecnej w Polsce znajduje się kilkanaście koni rasy Traditional Gypsy Cob, w tym większość w stadninie EcoGypsy.
Pierwszym urodzonym w polskiej hodowli tradycyjnym koniem cygańskim jest og. ECOGYPSY LUCK OF THE IRISH, ur. 27/02/2015.

Według standardu rasy TGCA, oryginalny koń cygański powinien być o silnej, zwartej budowie ciała, oraz obfitym owłsieniu grzywy, ogona i pęcin (tzw “pióra”).  Głęboka klatka piersiowa i duży obwód w popręgu, gruba kość, dość krótka kłoda o znacznym umięśnieniu i silnym, rozłupanym zadzie.  Dozwolone są wszelkie maści. Elegancka głowa zharmonizowana z resztą ciała, szerokie czoło, duże oko. Niebieskie zabarwienie oczu jest dopuszczalne.  Lekko zakrzywione, niewielkie uszy. Szyja silna,masywna, łukowata o wyraźnym umięśnieniu. Stroma łopatka. Kłoda krótka, głeboka, o wysklepionych do słabizny żebrach, szeroka klatka piersiowa.  Zad rozłupany, silnie umięśniony, w kształcie jabłka. Ogon nie za wysoko i niezbyt nisko. Okrągłe kopyta, silne, umięśnione kończyny. Szerokie nadpęcia i gruba, krótka kość.

Wzrost:
Sekcja D: powyżej 14.3hh (149.86cm)
Sekcja C: 14hh – 14.3hh (142.24cm – 149.86)
Sekcja B: 13hh – 13.3hh (132.08cm  – 139.7cm)
Sekcja A: poniżej 13hh (132.08cm)

 

NASZE KONIE NA SPRZEDAŻ (link)

Facebooktwittergoogle_plusredditpinterestlinkedinmailby feather